sobota, 29 listopada 2014

Kościół św. Wincentego i Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Pleszowie

Kościół w Pleszowie jest niezwykłym miejscem. Jest to obecnie jedyny klasycystyczny kościół w Krakowie. Był budowany w latach 1800-1806.
Historia tego kościoła jest powiązana z nieistniejącym już kościołem Wszystkich Świętych mieszczącym się niegdyś na placu Wszystkich Świętych w Krakowie. Całe wyposażenie tego kościoła, gdy władze miasta zdecydowały o jego rozbiórce, łącznie z posadzką (na którą ze względu na jej urok warto zwrócić uwagę), przeniesiono do Pleszowa – oczywiście po wcześniejszym zakupie na drodze licytacji.
Barokowy ołtarz główny jest wykonany z marmuru dębnickiego;  został zakupiony na licytacji po rozbiórce kościoła Wszystkich Świętych w Krakowie. Umieszczono w nim obraz św. Wincentego, który został namalowany ok. 1810.
Część elementów wystroju pochodzi również z Mogiły. Kościół został wybudowany przez Czartoryskich, potem opiekowali się nim Kirchmayerowie, których krypta znajduje się pod podłogą.
Dawniej obok obecnego kościoła znajdował się stary drewniany kościół. Parafię w Pleszowie erygowano w XIII wieku.
Kościół w Pleszowie był parafialnym kościołem Jana Matejki, który podarował kościołowi zaprojektowany przez siebie ornat.
Obecnie Pleszów należy do dzielnicy Krakowa - do Nowej Huty.

sobota, 22 listopada 2014

Cmentarz Rakowicki w Krakowie

Cmentarz Rakowicki to najbardziej znana, ale nie najstarsza, nekropolia w Krakowie. Spoczywają tu osoby zasłużone dla Polski i Krakowa. Cmentarz, otwarty w styczniu 1803 roku, zajmuje 42 ha i znajduje się na nim ponad 75 tys. grobów.
Pierwszą osobą pochowaną na Cmentarzu Rakowickim była 18-letnia mieszczka krakowska Apolonia z Lubowieckich Bursikowa, zmarła na gruźlicę 15 stycznia 1803 roku. Jej grób nie przetrwał, ale w połowie XIX wieku odpisano z niego inskrypcję i płytę odtworzono w 2003 roku, kiedy obchodzono 200-lecie założenia nekropolii.
Nazwa "Rakowicki" pojawiła się dopiero w XIX wieku i pochodzi od drogi, która wiodła do wsi Rakowice. W 1976 roku cmentarz został wpisany do rejestru zabytków.
Najstarszą część nekropolii zaprojektował jako park architekt Karol Kremer. Na cmentarzu znajdują się rzeźby nagrobkowe i pomniki autorstwa m.in. Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Madeyskiego, Franciszka Mączyńskiego, Stanisława Odrzywolskiego i Bronisława Chromego.
W centralnym punkcie cmentarza stoi kaplica pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego, ufundowana w 1861 roku przez zamożnych krakowian Ludwika i Annę Helclów. 


Cmentarz Rakowicki jest miejscem spoczynku zwykłych oraz zasłużonych mieszkańców miasta; poniżej znany prezydent Józef Dietl 
uczonych o międzynarodowej sławie, twórców, przedstawicieli znakomitych rodów polskich; poniżej Tarnowscy
Wodziccy
Morstinowie
Mycielscy
Rzewuscy
 artystów; poniżej Jan Matejko
działaczy politycznych; poniżej Ignacy Daszyński
kupców, rzemieślników, filantropów, spiskowców, żołnierzy powstań narodowych, obu wojen światowych, działaczy podziemia z lat okupacji niemieckiej.


Spośród znanych postaci na cmentarzu Rakowickim spoczywają m.in: badacz przeszłości Krakowa K. Bąkowski, księgarz i wydawca słynnych "Kalendarzy Krakowskich" J. Czech, założyciel znanej drukarni krakowskiej W.L. Anczyc, prezydenci Krakowa J. Dietl i J. Leo, historyk Krakowa i księgarz A. Grabowski, historycy: J. Szujski, S. Smolka, F. Piekosiński, historyk i bibliograf J.S. Bandtkie, historyk i polityk M. Bobrzyński, działacze ruchu robotniczego: I. Daszyński, B. Drobner, historyk literatury polskiej J. Kleiner, językoznawca Z. Klemensiewicz, filolog K. Nitsch, filozofowie: L. Chwistek, R. Ingarden, geolog W. Goetel, botanicy: J. Rostafiński, W. Szafer, bakteriolog O.F.K. Bujwid, kompozytorzy: W. Żeleński, B. Wallek-Walewski, aktorzy: H. Modrzejewska, S. Wysocka, L. Herdegen, aktorka i reżyser L. Zamkow-Słomczyńska, scenograf I. Gall, malarze: J. Matejko, Kossakowie (Juliusz, Wojciech, Jerzy, w grobowcu rodzinnym Kossaków), T. Axentowicz, M. Stachowicz, K. Pochwalski, J. Mehoffer, H. Rodakowski, T. Czyżewski, F. Pautsch, architekci: F. Mączyński, S. Odrzywolski-Nałęcz, T. Pryliński, T. Stryjeński, T. Talowski, rzeźbiarze: Z. Langman, K. Laszczka, poeci: L. Rydel, G. Ehrenberg, T. Śliwiak, W. Szymborska, komediopisarz M. Bałucki, pisarze: J. Wiktor, H. Mortkowicz-Olczakowa, S. Otwinowski.

sobota, 15 listopada 2014

Klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy

Warto się wybrać do tego klasztoru, bo jest pięknym budynkiem. Tu był internowany Prymas Stefan Wyszyński.
Od głównej drogi do klasztoru idzie się 600 metrów.
Do Klasztoru prowadzi Dróżka Prymasa Wyszyńskiego. Jest pięknie zagospodarowana, z ławeczkami pośród drzew. Po obu jej stronach znajdują się kamienie z wyrytymi słowami Prymasa Tysiąclecia.
Niedaleko Dróżki znajduje się owiana legendami figura Matki Boskiej Leśnej.
Budowę klasztoru rozpoczęto w 1929 roku na działce ofiarowanej Zgromadzeniu przez właściciela tych ziem hrabiego Stanisława Potockiego. Budynek w typie pensjonatu uzdrowiskowego (zbudowany w stylu szwajcarskim) miał służyć siostrom jako miejsce wypoczynku - dla podratowania zdrowia.
Jednak po zakończeniu budowy w 1931 roku siostry wprowadziły się tu na stałe.
Od początku rozpoczęły działalność charytatywną, kontynuowaną również w czasie wojny.
W latach trzydziestych wypoczywał tu trzykrotny premier RP Kazimierz Bartel, a w 1953 roku Karol Wojtyła podczas wakacyjnej wędrówki ze studentami.
Przed budynkiem znajduje się pomnik Prymasa Stefana Wyszyńskiego - dzieło artysty Andrzeja Kossa z Warszawy, odsłonięty w 1986 roku.
Od 29 października 1955 roku do 28 października 1956 roku przebywał tu internowany przez władze polskie Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. W klasztorze można zwiedzić Pokój Pamięci Prymasa Wyszyńskiego.