piątek, 31 marca 2017

Pałac Wodzickich w Krakowie

Pałace rodziny Wodzickich były przebudowywane w XVIII wieku w modnym wówczas stylu klasycystycznym. Znana w Małopolsce i zamożna rodzina Wodzickich mogła sobie na takie zmiany pozwolić.
Klasycyzm to styl w muzyce, sztuce, literaturze oraz architekturze odwołujący się do kultury starożytnych Rzymian i Greków. Najpełniejszy rozkwit klasycyzmu nastąpił w pierwszej połowie XVIII wieku.
W Krakowie nie powstała w tym czasie żadna budowla klasycystyczna; nie zbudowano nawet żadnego kościoła (podczas gdy w okresie baroku zbudowano około 25 nowych kościołów); dokonywano jedynie przebudowań. Było to spowodowane względami finansowymi. Kraków był wtedy zniszczony wojnami, pożarami; był po prostu biednym miastem. 
Mimo to rodzina Wodzickich przebudowywała swoje pałace w modnym wówczas stylu klasycystycznym. Tym samym jej pałace stały się najbardziej reprezentatywnymi dla stylu klasycystycznego w Krakowie.
Zaprezentuję pałac Wodzickich przy ulicy św. Jana w Krakowie.
W XVIII wieku pałac został przebudowany w stylu klasycystycznym. Warto zwrócić uwagę na piękne zdobienia kwiatowe. Znajdują się one w wielu miejscach pałacu Wodzickich. Innym pałacem, o którym należy wspomnieć, jest pałac Wodzickich w Kościelnikach (obecnie jest to teren Nowej Huty); pisałam o nim TUTAJ.
W klasycyzmie wzorowano się na starożytnych budowlach greckich i rzymskich oraz na niektórych budowlach odrodzenia; kopiowano elementy architektury starożytnej; oszczędnie stosowano zdobnictwo; jeżeli się pojawia, są to uskrzydlone postacie lwów z ludzkimi głowami, orły, wieńce, wazony, girlandy z róż, kokardy, hełmy, tarcze, skrzyżowane sztandary nawiązujące do tradycji cesarstwa rzymskiego. I takie właśnie zdobienia można zobaczyć na fasadzie pałacu.
Pałac Wodzickich w Krakowie to wczesnoklasycystyczny pałac z bogato dekorowaną fasadą, który powstał około 1780 roku z połączenia dwóch kamienic i przebudowany na pałac przez starostę krakowskiego Przebendowskiego. 
Pierwotny pałac, zwany niekiedy Pałacem Przebendowskich, powstał w tym miejscu około 1741 roku w wyniku połączenia i przebudowy dwóch sąsiadujących ze sobą gotyckich kamieniczek. Zachowały się z nich dwa portale z XV i XVI w. Wzniesiona wtedy budowla była rozłożona na planie prostokąta i ustawiona równolegle do ulicy.
Wstęgi, róże, girlandy - tych zdobień jest dużo.
Jeśli chodzi o kwiaty, to róża jest chyba najczęściej występującym ornamentem.
Charakterystyczne dla tego stylu są kokardy i wstęgi; widać je na poniższym zdjęciu.
Piękna girlanda z kwiatów to typowy ornament w stylu klasycystycznym (na zdjęciu poniżej).
Po pożarze z 1781 roku pałac został zakupiony przez Franciszka Wodzickiego i przebudowany według projektu Jana Ferdynanda Naxa. Frontowa elewacja pałacu jest symetryczna, cechuje się siedmiopolowym podziałem, którego rytm wyznaczają okazałe pilastry oraz imponująca attyka w typie balustrady z wazonami. Na szczycie attyki znajduje się wielki kartusz z herbem rodu Wodzickich (Leliwa), który jest otoczony rzeźbami (m.in. Diany). Dobrze zachowały się również wnętrza pierwszego piętra budynku, gdzie znajdują się oryginalne stiuki, polichromie, boazerie, intarsjowane posadzki i kominek. Niestety wnętrza nie można zobaczyć. Pałac jest niezamieszkały i pewnie dlatego niszczeje. Podobno są jakieś spory własnościowe i z tego powodu nie można go odnawiać. 
Na tym zdjęciu dobrze widać kartusz z herbem rodu Wodzickich; Leliwa jest na środku - w błękitnym polu widnieje złoty półksiężyc, a nad nim gwiazda. (Tutaj oczywiście nie ma kolorów niebieskiego i złotego).
Na szczycie budowli widać zdobienia w postaci wazonów z kwiatami, bardzo charakterystyczne dla tego stylu.
Kartusz z herbem rodziny Wodzickich jest otoczony postaciami mitologicznymi. Piękna jest attyka w typie balustrady z wazonami.
Z pałacem Wodzickich wiążą się pewne wydarzenia historyczne. W 1830 roku rezydencja należała do Stanisława Wodzickiego, prezesa Senatu Rządzącego Rzeczypospolitej Krakowskiej. Był on uważany za zwolennika polityki Metternicha i dlatego w grudniu owego roku przed pałacem zebrała się ogromna manifestacja ludności domagającej się ustąpienia Wodzickiego z zajmowanego stanowiska, co też niebawem nastąpiło.
Przy ulicy św. Jana znajduje się kościół pw. św. Jana, również przebudowany w stylu klasycystycznym. 
A po drugiej stronie, u wylotu ulicy św. Jana, znajduje się kościół pijarów.
 Może w tych kościołach bywała dawniej rodzina Wodzickich.
Widok z ulicy św. Jana. W głębi widać rynek, a na nim Sukiennice.

sobota, 25 marca 2017

Nowy Jork, USA

Zdjęcia Nowego Jorku udostępnił mi mój syn, który przebywał w tym mieście bardzo krótko i dlatego nie miał wystarczająco dużej ilości czasu na zwiedzenie i sfotografowanie wszystkich najważniejszych atrakcji. Był tu w początkach grudnia 2016 roku, dlatego wiele miejsc jest świątecznie przyozdobionych. Zwiedzał tylko Manhattan.
A teraz przedstawię kilka miejsc Nowego Jorku, wartych uwagi.
Nowy Jork jest najludniejszym miastem w Stanach Zjednoczonych. Wywiera duży wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Jest między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi więc ważne centrum spraw międzynarodowych. Jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata.
Times Square to plac w dzielnicy Midtown w okręgu Manhattan. Znajduje się na skrzyżowaniu Broadwayu i alei Siódmej. Jest to jedna z ikon Nowego Jorku. Słynie z wielkiej liczby reklam świetlnych.
Wielką liczbą jaskrawych neonów ten telewizyjny symbol Nowego Jorku obecnie rywalizuje z Las Vegas. Oficjalnie napisy przy Times Square nazywają się spectaculars.
Każdego Sylwestra na Times Square jest organizowana uroczystość powitania Nowego Roku. Ceremonia z udziałem największych gwiazd muzycznych jest transmitowana dla około 1 mld widzów. Sylwester na Times Square jest też uznawany za największy na świecie. Co roku uczestniczy w nim około 1 mln nowojorczyków, turystów z innych stanów USA i z całego świata. Kulminacyjnym punktem uroczystości jest ball drop tzn. opuszczenie wielkiej kuli na jednym z wieżowców Times Square z napisem kolejnego rozpoczynającego się roku.
A to jeden z hoteli Donalda Trumpa.
Budynki na Wall Street.
Wszystkie taksówki w Nowym Jorku są żółte, dzięki temu kolorowi są rozpoznawalne.
Poniżej nowojorskie deli, gdzie ludzie kupują sobie śniadanie, śpiesząc do pracy. Panuje tu duży pośpiech, trzeba szybko przedstawić swoje zamówienie. Są to sklepy, odpowiedniki polskich delikatesów.
Wall Street to ulica w południowej części Manhattanu – Manhattanie Dolnym. Ciągnie się od Broadwayu po South Street przy East River, przez centrum historycznej Dzielnicy Finansowej.
Ulica ta skupia główne instytucje finansowe USA, wśród nich Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (NYSE), NASDAQ, AMEX – Amerykańską Giełdę Papierów Wartościowych, NYMEX – Nowojorską Handlową Giełdę Papierów Wartościowych, NYBOT – Nowojorską Komisję Handlu.
Washington Square Park to park miejski znajdujący się na Manhattanie.
W związku z sąsiedztwem z New York University i położeniem w Greenwich Village okolice parku są zamieszkiwane przez intelektualistów i artystów. Park ma wielu zwolenników. Jest znany z wbudowanych szachownic zachęcających do publicznego grania w szachy na świeżym powietrzu.
Latem można tu spotkać wiele osób leżących na trawie.
Centralnym punktem parku jest Washington Square - plac Waszyngtona.
Na środku placu znajdują się dwie główne atrakcje: duża fontanna i Łuk Waszyngtona - Washington Arch - upamiętniający setną rocznicę inauguracji Waszyngtona jako prezydenta Stanów Zjednoczonych. Łuk Waszyngtona na zdjęciu poniżej.
Na Times Square można spotkać bardzo dużo turystów. Wszyscy robią sobie zdjęcia. Jest tu mnóstwo reklam znanych marek czy np. musicali.
Reklamowany poniżej "Hamilton" to nowy popularny musical przedstawiający historię Stanów Zjednoczonych z muzyką rap. Barack i Michelle Obama bardzo go lubią.
Poniżej w głębi widać Statuę Wolności.
Ten monumentalny, neoklasycystyczny obiekt został wzniesiony w latach 1884–1886 według projektu Frédérica Auguste'a Bartholdiego, Gustawa Eiffla (konstrukcja) i Richarda Morrisa Hunta (postument).
Jest to dar narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniający przymierze obu narodów w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W 1924 uznany za narodowy pomnik USA, wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1984.
Świąteczne ozdoby.
I znowu Times Square.