piątek, 24 stycznia 2014

Pałac Samuela Maciejowskiego i Kamienica Hetmańska w Krakowie

Chciałabym przedstawić dwa piękne budynki o charakterze barokowym.
Pałac biskupa Samuela Maciejowskiego przy ul. Kanoniczej 1 został zbudowany w latach 1531-1532 na miejscu wcześniejszego drewnianego domu, zwanego kaplicą św. Grzegorza.
Do końca 18 wieku był rezydencją kanoniczą. Następnie władze austriackie urządziły w nim Inkwizytoriat i więzienie. Obecnie mieści się tu Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej.
Pałac był odnawiany na przełomie 17 i 18 wieku oraz pod koniec 18 wieku i wtedy nadano mu charakter barokowy.
Charakterystyczny jest tu barokowy portal hermowy z hermami atlantowymi, czyli męskimi postaciami męskimi w typie antycznym. Portal zdobią również dekoracyjne wazony.
I właśnie ten bogato zdobiony portal jest największą ozdobą pałacu.
W budynku zachowały się zabytkowe polichromie z 18 wieku, które można obejrzeć również na klatce schodowej.
Poniżej przedstawienie wazonu:
Kamienica Hetmańska to przykład budynku, który swój barokowy styl osiągnął w wyniku kolejnych przebudowań.
Nazwa kamienicy pochodzi z 18 wieku, gdy właścicielami byli Braniccy, między innymi hetman wielki koronny Jan Klemens Branicki.
Budynek był prawdopodobnie jedną ze starszych świeckich budowli Krakowa. Najstarsze mury kamienicy - przyziemie - pochodzą z końca 13 wieku, a mury frontowe w dużej części z pierwszej połowy 14 wieku.
Kamienica ulegała wielu przebudowom w 14, 15 i 18, a także 19 wieku po wielkim pożarze miasta.
Jej obecny wygląd pochodzi z 19 wieku, jest wynikiem generalnego remontu, podczas którego odtworzono wygląd kamienicy z 18 wieku.
Budynek początkowo stanowił własność królewską lub miejską. Przed początkiem 16 wieku stał się własnością prywatną. W 16 wieku kamienica należała do kupieckiej rodziny Berów, która miała prawo bicia monety; stąd wzięła się jej druga nazwa: Stara Mennica.
W pierwszej połowie została zaadoptowana na pałac Ossolińskich, a pod koniec 17 wieku została własnością Branickich. Braniccy przebudowywali ją dwukrotnie, nadając jej barokowy styl (przywrócony częściowo podczas remontu po pożarze miasta w 1850 roku).
Uwagę przyciąga piękny barokowy portal.
Podczas zaborów kamienica pełniła funkcję koszar wojsk austriackich.

Na parterze kamienicy znajduje się najbardziej wartościowa reprezentacyjna sala gotycka z z drugiej połowy 14 wieku, prawdopodobnie z końca panowania Kazimierza Wielkiego.
Posiada gotyckie sklepienie krzyżowe ze zwornikami, które są bogato dekorowane. Szczególnie cenne są zworniki - rzeźby przedstawiające głowy kobiety i mężczyzny, prawdopodobnie Kazimierza Wielkiego i Elżbiety Łokietkówny.


8 komentarzy:

  1. Niesamowite, chciałabym to kiedyś zobaczyć.

    OdpowiedzUsuń
  2. Znam te piękne kamienice. W księgarni nigdy nie byłam. Przy najbliższej wizycie w Krakowie, wstąpię. Zachęciłaś mnie pięknymi zdjęciami i ciekawymi informacjami.
    Pozdrawiam serdecznie:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Warto zobaczyć to gotyckie wnętrze :)

      Usuń
  3. Znam te kamienice. Ulica Kanonicza jest jedną z moich ulubionych, a Kamienica Hetmańska jest mi bardzo dobrze znana, dwa lata w czasie studiów tam pracowałam:) W 2005 roku był tam pożar, księgarnia nie ucierpiała gorzej było z pasażem, nie wyglądał za ciekawie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kanonicza to jedna z najpiękniejszych ulic.
      Mieszkałaś tu, więc dobrze znasz Kraków.
      Pozdrawiam.

      Usuń
  4. Piekne, bardzo lubię takie sklepienia.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Klasyczny gotyk, rzeczywiście piękne.
      Pozdrawiam.

      Usuń