czwartek, 29 grudnia 2011

Collegium Maius w Krakowie

W 1364 roku król Kazimierz Wielki powołał Akademię Krakowską. Pierwsze wykłady odbywały się na Wzgórzu Wawelskim. Po sześciu latach król umarł, nie zdążywszy wcześniej uporządkować spraw związanych z lokalizacją nowej uczelni. Po jego śmierci uczelnia podupadła. Jego następczyni Królowa Jadwiga, świadoma wagi istnienia w Polsce wyższej uczelni, przekazała cały swój osobisty majątek na odbudowę Akademii.

Król Władysław Jagiełło wykupił narożną kamienicę (róg ul. św. Anny i Jagiellońskiej) i w lipcu 1400 roku odbył się tu pierwszy wykład.

Około 1430 roku powstała Izba Wspólna (Stuba Communis). Początkowo budynki wchodzące w skład Collegium Maius były rozrzucone. Do scalenia ich doszło po pożarach w tej części dzielnicy. Najstarszą częścią Collegium Maius jest część narożna z typowym gotyckim szczytem.
Na dziedzińcu znajdują się filary zdobione kryształowo – sklepienie kryształowe jest jednym z najpiękniejszych w okresie gotyku. Na pierwszym piętrze wejście do dawnej biblioteki jest ozdobione najpiękniejszym gotyckim portalem i nazywane jest Złotą Bramą (Aurea Porta).
Nad portalem znajduje się zegar z 1460 roku (w tym roku powstała jego pierwsza wersja), który w kolejnych latach był odnawiany. O godzinie 11, 13 i 15 z zegara przy wtórze melodii Gaudeamus Igitur wyłaniają się figury osób związanych z Akademią: Królowej Jadwigi, Władysława Jagiełły, św. Jana Kantego, Hugona Kołłątaja, Stanisława ze Skalbmierza, pedela.

Na uwagę zasługuje też płyta fundacyjna ukazująca Zbigniewa Oleśnickiego; ufundował on Bursę Jerozolimską, która nie przetrwała do naszych czasów.

We wnętrzach Collegium Maius znajduje się obecnie Muzeum UJ.

Pomieszczenie, w którym znajduje się biblioteka, pochodzi z początku 16 wieku. W 1940 roku zbiory biblioteczne zostały przeniesione do innej siedziby. Jeden raz w miesiącu obraduje tu Senat obecnego UJ.

W Skarbcu znajduje się złoty globus z początku 16 wieku, jedyny w tamtych czasach na świecie, na którym zaznaczono nowy ląd Amerykę. Jest też np. berło Królowej Jadwigi, Zbigniewa Oleśnickiego, stół Jana III Sobieskiego – który był studentem Uniwersytetu. W drugiej części Skarbca znajdują się elementy sztuki sakralnej, a także m.in. renesansowe łyżki, barokowe kufle; jest też puchar Kazimierza Jagiellończyka. Do współczesnych darów należą: Oskar Andrzeja Wajdy, Nobel Wisławy Szymborskiej, medal olimpijski Korzeniowskiego.

Do zwiedzania są udostępnione dwa pokoje mieszkalne dawnych profesorów UJ.

W Auli Jagiellońskiej znajdują się portrety m.in. królów polskich, rektorów, sławnych absolwentów, np. Mikołaja Kopernika, Jana Pawła II.

Refektarz (Izba Wspólna):

Pokoje profesorskie:

Skarbiec:


Aula Jagiellońska:



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz