wtorek, 26 maja 2015

Pałac królów pruskich we Wrocławiu

Dziś o rezydencji królów pruskich we Wrocławiu.
Pałac królewski we Wrocławiu, także pałac Spätgenów we Wrocławiu lub zamek królów pruskich to  zespół pałacowy stanowiący od XVIII do XX wieku wrocławską rezydencję pruskich królów z dynastii Hohenzollernów, obecnie siedziba Muzeum Miejskiego Wrocławia.
A oto historyczne informacje o pałacu:
Najstarsza część pałacu została zrealizowana w 1719 roku przez Peintnera według planów Fischera von Erlach jako rezydencja barona Heinricha Gottfrieda von Spätgen. W 1750 została wykupiona od jego spadkobierców przez króla Prus Fryderyka II Wielkiego. Od tego czasu nosiła miano pałacu królewskiego, zwanego czasem też fryderycjańskim.
Początkowo utrzymany w formach klasycyzującego baroku pałac stanowił położony w głębi parceli, między placem a ogrodem zwarty budynek, stanowiący obecne skrzydło środkowe. O atrakcyjności położenia stanowiło to, że znajdował się na osi widokowej ulicy prowadzącej z Rynku, zwanej tradycyjnie Zamkową (od lat 80. Gepperta). Po wykupieniu pałacu przez króla Prus otoczono dziedziniec honorowy niskimi oficynami, od strony ogrodu natomiast dobudowano długie i wąskie skrzydło południowo-zachodnie, sięgające aż do fortyfikacji na obecnym pl. Wolności. Na końcu skrzydła, nad przejazdem bramnym poprzecznej do niego ulicy, znajdowały się sypialnia i gabinet królewski, dzięki czemu król mógł obserwować manewry wojsk, ewentualnie dowodzić obroną miasta lub łatwo się ewakuować. Tam Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern 10 marca 1813 ustanowił Krzyż Żelazny.
Poniższe zdjęcia przedstawiają odrestaurowane komnaty królewskie.
Po wyburzeniu fortyfikacji nastąpiła dalsza rozbudowa pałacu: zbudowano w stylu włoskiego neorenesansu skrzydło południowe, ponadto do zachodniego pawilonu przybudowano pawilon kuchni. Przebudowano również dziedziniec honorowy.
Pałac stał się głównym elementem nowo utworzonego placu Ćwiczeń, zwanego też Zamkowym (obecny plac Wolności), którego ramy tworzyły ponadto monumentalne gmachy Teatru Miejskiego, komendantury, sądu oraz Zgromadzenia Stanów Prowincji Śląskiej. Plac stanowił miejsce defilad i symbol potęgi Prus. Po I wojnie światowej i ogłoszeniu w Niemczech republiki przekształcono pałac w muzeum. W tym czasie istniały liczne plany przekształcenia architektury pałacu i placu, m.in. proponowano przebicie przejazdu bramnego pod skrzydłem centralnym w celu usprawnienia komunikacji.
Podczas II wojny światowej południowe i południowo-zachodnie skrzydło spłonęły i zostały wyburzone w latach 50.
Pozostałe budynki pałacu odbudowano ze zniszczeń wojennych w czasie obchodów Tysiąclecia Państwa Polskiego. 19 kwietnia 2009 po kilkuletnim remoncie w pałacu otwarte zostało Muzeum Miejskie z barokowym ogrodem. Część budynku zajmują drobiazgowo odrestaurowane komnaty królewskie. Dwa skrzydła gmachu zajmuje wystawa "1000 lat Wrocławia". Na wystawie prezentowanych jest prawie trzy tysiące eksponatów, wiele z nich pochodzi ze zbiorów polskich i niemieckich kolekcjonerów oraz Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, skarbca katedry św. Jana i Muzeum Archidiecezjalnego we Wrocławiu.
Eksponaty muzeum sięgają od czasów najdawniejszych do współczesności. Ogrom zgromadzonych przedmiotów robi wrażenie. Są to m.in. rzeźby, obrazy, prywatne pamiątki, stare księgi, mnóstwo starych pocztówek, dokumenty, zdjęcia. Zapraszam na krótki spacer po wystawie.
 Poniżej autograf Pabla Picasso. Otrzymał go Marek Hłasko w auli Politechniki Wrocławskiej, podczas Światowego Kongresu Intelektualistów w 1948 roku, gdzie pracował jako goniec.


wtorek, 19 maja 2015

Willa i Park Decjusza w Krakowie

Park znajduje się na terenie Woli Justowskiej. Dzięki temu, że jest oddalony od centrum Krakowa, jest parkiem spokojnym, cichym (całkowite przeciwieństwo zatłoczonego Parku Jordana).
 Został założony około 1535 roku przy ulicy Królowej Jadwigi wraz z Willą Decjusza. Miał być miejscem wypoczynku dla przyjeżdżającego do willi sekretarza króla Zygmunta Starego, Justa Ludwika Decjusza. Zaprojektowali go włoscy architekci (m.in. Jan Cini, Zenobiusz Zanotti). Większość drzew porastających pierwotnie park została zniszczona podczas I wojny światowej przez stacjonujące tu wojsko; braki te uzupełniono po zakończeniu wojny.
Niewątpliwie największą atrakcją parku jest Willa Decjusza.
Willa Decjusza to renesansowy pałacyk. Wybudował go właściciel Woli Justowskiej – Just Ludwik Decjusz w 1535 roku w okolicy Panieńskich Skał. Projekt budowli stworzyli włoscy architekci Giovanni Cini ze Sieny, Bernardino Zanobi de Gianotis i Filip z Fiesole. Wzorowana była na modnych w ówczesnej Europie posiadłościach z okolic Florencji i Rzymu, będących miejscem wypoczynku, spotkań i dysput filozoficznych.
W następnych stuleciach willa była przebudowywana przez kolejnych właścicieli. W 1590 roku posiadłość kupił Sebastian Lubomirski, którego syn wojewoda Stanisław Lubomirski po 1620 roku kazał rozbudować budynek, prawdopodobnie według projektu Macieja Trapola. Kolejnymi właścicielami byli od 1720 roku Sanguszkowie, Andrzej Morzkowski i Wielowiejscy. W XIX wieku willę przebudowali Ledóchowscy.  Po 1844 roku Henrietta z Ankwiczów Kuczkowska zbudowała reprezentacyjne schody wejściowe, balkony wież i attykę wieńczącą willę. Po pożarze, w 1882 roku, Marcelina Czartoryska odrestaurowała willę według projektu Tadeusza Stryjeńskiego. Wcześniej odbywały się tu koncerty organizowane przez księżną, uczennicę Fryderyka Chopina. Do 1917 roku willa była własnością Czartoryskich.
W czasie I wojny światowej znajdowały się tu koszary wojskowe, w czasie II wojny światowej siedziba policji niemieckiej. W latach 70. XX wieku willa popadła w ruinę. W 1996 została odrestaurowana i stanowi obecnie siedzibę Stowarzyszenia Willa Decjusza. Obiekt znajduje się na Szlaku Renesansu w Małopolsce.
Poniżej kilka zdjęć I piętra, korytarza.
A to jest Dom Łaskiego, sąsiadująca z willą zabytkowa oficyna.
Na terenie parku znajduje się autorska galeria rzeźb i malarstwa Bronisława Chromego, utworzona w 1995 roku w starej muszli koncertowej, oraz siedziba fundacji "Bronisław Chromy Art" . Bronisław Chromy to znany krakowski rzeźbiarz, twórca m.in wawelskiego smoka, pomnika psa Dżoka.
Pomnik poświęcony Piwnicy pod Baranami przedstawia osoby związane z Piwnicą; na jednej z kolumn artysta zamieścił ich nazwiska.
Pomnik Stanisława Wyspiańskiego.
Pomnik Fryderyka Chopina znajduje się w centrum parku.
I jeszcze krótki spacer po parku.