niedziela, 23 lutego 2014

Kościół św. Mikołaja w Krakowie

Jest jednym z najstarszych kościołów Krakowa. Gdy Kraków otoczono murami obronnymi w XIII wieku, znalazł się poza miastem. Miał bardzo burzliwe dzieje. Wiele razy był niszczony zarówno podczas wojen, jak i przez pożar.
Zbudowany został w XII wieku jako kościół romański. Kilka wieków później został przebudowany w stylu gotyckim. Z tego okresu zachował się fragment prezbiterium, który można obejrzeć we wnętrzu kościoła.
Gdy Szwedzi zniszczyli kościół podczas najazdu w 1655 roku, odbudowano go w stylu barokowym.

Na skromnej fasadzie barokowej znajdują się figury św. Piotra i Pawła.
Były również plany zburzenia kościoła w bliższych nam czasach socjalizmu. Jednak obrońcy kościoła wyciągnęli wtedy z historii fakt, że tu brał ślub Feliks Dzierżyński z Zofią Muszkat  (było to w 1910 roku). Dzierżyński mieszkał wtedy w Krakowie i należał do tej parafii. Nie można przecież zburzyć kościoła, z którym Dzierżyński był tak blisko związany. Dzięki temu argumentowi świątynia została uratowana.

Ołtarz główny, który jest prawdopodobnie dziełem znanego włoskiego architekta i rzeźbiarza Franciszka Placidiego, przedstawia patrona - św. Mikołaja. Ołtarz otoczony jest rzeźbami czterech ważnych świętych kościoła wschodniego.
Tego rodzaju ołtarze są nazywane ołtarzami kulisowymi. Na pierwszym planie znajdują się figury świętych (rodzaj kulis), a w głębi właściwy ołtarz.
Ważnym zabytkiem jest gotycki penaptyk z XV wieku, przestawiający ukoronowanie Matki Bożej (przeniesiony tutaj z likwidowanego kościoła św. Gertrudy).
Cenny jest wczesnorenesansowy obraz, z początku XVI wieku,  przedstawiający Matkę Bożą w otoczeniu patronów Polski: św. Stanisława i św.Wojciecha.
Piękne obrazy z późniejszych lat przedstawiają św. Annę Samotrzeć i Jezusa ukrzyżowanego.
Cennym zabytkiem jest brązowa chrzcielnica z 1536 roku i barokowe stalle.
Interesujący jest gotycki portal schodkowy z jednym z najstarszych zachowanych herbów Krakowa.
Cennym zabytkiem znajdującym się na dziedzińcu kościoła jest latarnia umarłych z XVI wieku, pochodząca ze szpitala św. Walentego na Kleparzu, przeniesiona tu w 1871 roku.
Na terenie kościoła znajduje się również chaczkar, czyli kamień krzyżowy - w kulturze ormiańskiej tradycyjna forma przypomnienia ważnych wydarzeń historycznych oraz osób zmarłych. Krakowski chaczkar upamiętnia Ormian, którzy od XIV wieku mieszkali w Polsce. 

niedziela, 16 lutego 2014

Collegium Iuridicum w Krakowie

Collegium Iuridicum to jedna z najstarszych budowli obecnego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Budynek powstał w końcu 14 wieku jako rezydencja wojewody kaliskiego Sędziwoja z Szubina. W 1403 roku budynek wykupiła Akademia Krakowska na pomieszczenie wydziału prawa. 
Znajdowały się tu sale wykładowe, aula, oratorium, biblioteka dla prawników oraz mieszkania profesorskie. Z tamtych czasów zachowała się część budynku, typowo gotycka, z czerwonej cegły, od strony ulicy Kanoniczej. 

Charakterystyczny dla tego czasu jest późnogotycki płycinowy schodkowy szczyt, jeden z dwóch takich zachowanych w mieście Krakowie na budowlach świeckich (drugi jest na Collegium Maius), znajdujący się na zdjęciach poniżej.
Pozostałą część budynku kilkakrotnie przebudowywano. Barokowa fasada powstała po przebudowie Collegium w 1719 roku. Budynkowi nadano wtedy jednolity skromny barokowy styl. Poniżej dawne wejście boczne z barokowym portalem od strony placu św. Marii Magdaleny.Barokowy portal boniowany przy wejściu głównym od strony ulicy Grodzkiej zawiera herb akademii na ozdobnym katuszu.
Wewnętrzny czworoboczny dziedziniec otoczono w 17 wieku arkadowymi krużgankami. Są to jedne z najpiękniejszych tego rodzaju krużganków w Krakowie.
Krużganki najbardziej mnie zauroczyły. Jest to nieduży piękny dziedziniec ze specyficznym klimatem.

niedziela, 9 lutego 2014

Krzywa Wieża w Toruniu

Krzywa Wieża to jeden z bardziej znanych symboli Torunia.
Wieża została wybudowana została w drugiej  połowie XIII wieku jako prosta, 15-metrowa baszta obronna wtopiona w system murów obronnych. Już w średniowieczu z piaszczysto-gliniastego podłoża, na którym została ustawiona, pod wpływem jej ciężaru osunęły się piaski, co spowodowało pochylanie się wieży do momentu, aż oparła się ona na gruncie bardziej trwałym.
Odchylenie zmierzone na przełomie 2006 i 2007 roku wynosiło 5°13'15''. Odchylenie szczytu wieży od pionu wyniosło wówczas 146,171 cm.
W XVIII wieku wieża przestała pełnić funkcje obronne. Przeznaczono ją na karcer dla kobiet. W XIX wieku basztę przebudowano na kuźnię i mieszkanie dla rusznikarza, a w drugiej połowie XIX wieku całkowicie przeznaczono ją na potrzeby mieszkalne. Zastąpiono wówczas gotycki czterospadowy dach nowym, pulpitowym. 


Z Krzywą Wieżą związanych jest kilka legend.
Oto jedna z nich zaczerpnięta z Wikipedii:
Legenda o grzechu Krzyżaka. Na toruńskim zamku żyło 12 rycerzy zakonnych. Jednego z nich zauroczyła młoda mieszczka. Spotykali się w toruńskich zaułkach, lecz mieszkańcy szybko donieśli o ich miłości komturowi i władzom miasta. Oboje kochanków ukarano, dziewczynie wymierzono 25 batów, a rycerzowi kazano zbudować wieżę. Wieża ta miała być jednak tak krzywa, jak krzywe było jego postępowanie. Stała się ona symbolem odejścia od reguły zakonnej. Do dziś jest także miejscem, w którym chętni sprawdzają swoją niewinność. Należy wtedy stanąć plecami przy murze, wyciągnąć ręce do przodu i spróbować pozostać tak przez chwilę.
Z własnego doświadczenia wiem, że jest to całkowicie niemożliwe.

niedziela, 2 lutego 2014

Świąteczne ozdoby Wrocławia

Kończy się już okres świąteczny. Poznikają wszystkie ozdoby i choinki. Trochę ich szkoda, bo powodowały, że czuliśmy się trochę jak w baśniowej krainie.
Wczorajszy dzień spędziłam we Wrocławiu.
Zamieszczam kilka świątecznych zdjęć tego pięknego miasta z samego Rynku.